De functienaam “praktijkondersteuner” (POH) bestaat sinds 1998. Het aantal werkende praktijkondersteuners in de huisartsenpraktijken is vanaf dat moment tot 2004 gestaag gegroeid. 40% van de huisartsen in Nederland had een POH. Toen ging de financiële kraan voor de POH-module echter dicht en konden huisartsen niet meer starten met het overdragen van taken aan een praktijkondersteuner.
Sinds 2006 is de functie door de zorgverzekeraars weer in ere hersteld door, en hopelijk nu blijvend, een opslagtarief binnen de M&I module beschikbaar voor te stellen.

Anno 2008 heeft 90% van de huisartsen in Zuid Nederland een praktijkondersteuner, al dan niet voortkomend uit de afspraken binnen een Diabetes Zorg Groep (DZG). In andere delen van Nederland ligt de bezettingsgraad echter nog wat lager. Landelijk werken er echter wel ruim 3000 praktijkondersteuners (in deeltijd dienstverband), maar dat zal nog groeien tot ongeveer 4000 praktijkondersteuners.

De praktijkondersteuners hebben inmiddels een vaste plaats verworven in de huisartsenpraktijk. Hun takenpakket richt zich op de zorg voor chronisch zieke mensen (zoals diabetes, hart- en vaatziekten en Astma / COPD). Uit onderzoek van het NIVEL blijkt dat de meeste patiënten met een chronische ziekte vooral consulten afneemt bij de praktijkondersteuner. Het is fijn dat de functie dus ook gedragen wordt door de patiënten. Hierdoor wordt de huisarts ontlast en voelen zij de toegevoegde waarde van de praktijkondersteuner in zowel werkdruk, als in toegenomen kwaliteit door het protocollaire werken.
Huisartsen blijven het echter onverminderd druk houden met consulten voor andere hulpvragen, overleg, praktijkorganisatie, etc. De agenda van een huisarts is vaak overvol en daardoor is het voor hen lastig om ook het werkgeverschap voor personeel op zich te nemen en goed uit te voeren.
Ook willen huisartsen de risico’s als werkgever graag delen.

Vanuit de behoefte tot het delen van het werkgeverschap is de Stichting Poel in 2004 opgericht.
SPOEL is voortgekomen uit SHL en valt nu als afzonderlijke stichting onder de vlag van Stichting SHL-Groep. De belangrijkste reden om de dienstverlening onder te brengen in een andere stichting dan SHL is gelegen in de wijze van financiering, die bij praktijkondersteuning volledig anders is dan bij de “klassieke” SHL-activiteiten, die gefinancierd worden op basis van CTG-tarieven. Ten behoeve van de transparantie heeft een heldere scheiding van deze geldstromen de voorkeur.

Momenteel is SPOEL een goed draaiende organisatie met bijna 100 werknemers in dienst in zowel West Brabant, Zeeland, Land van Heusden en Altena, Gorinchem, Rotterdam en Den Haag.

Het gedelegeerd werkgeverschap houdt in dat de huisartsen praktijkondersteuning inhuren bij SPOEL. Huisartsen gaan een contract voor onbepaalde tijd aan met SPOEL.
Er wordt een vast uurtarief gehanteerd dat gebaseerd is op directe en indirecte kosten. Deze kosten bevatten onder meer:

• werving en selectie;
• salariëring van praktijkondersteuner;
• het opstellen van de arbeidsovereenkomst en de inleenovereenkomst
• het voeren van de salarisadministratie en loongerelateerde verplichtingen, waaronder werkgeverslasten en verzekeringen;
• eindejaarspremie;
• reiskosten woon-werkverkeer en onkostenvergoedingen;
• opleiding en bij- en nascholing;
• teamactiviteiten zoals intervisie, jaarlijkse teamdag, scholing, protocol uitwisseling, etc;
• vervanging bij ziekte na 4 weken.

Bij SPOEL is een hoofd Praktijkondersteuning in dienst die als formeel leidinggevende van de praktijkondersteuners fungeert. Samen met vier teamleiders, stuurt zij de praktijkondersteuners aan. Ook zijn drie zeer ervaren praktijkondersteuners als mentor inzetbaar.
De aansturing en begeleiding wordt als volgt vorm gegeven:

• adviseren van een uniforme werkwijze;
• opsporen kennisleemtes, organiseren bijscholing, introductie protocollen, introductie nieuwe ontwikkelingen,groepsoverleg en teamdagen;
• zorg dragen voor diversiteit in specifieke kennis en vaardigheden binnen de totale pool praktijkondersteuners, voor zover gewenst en relevant;
• organiseren en uitvoeren, samen met de praktijk, van functioneringsgesprekken en personeelsbeleid, zoals o.a. uit die gesprekken voortvloeit;
• kwaliteitsbeleid inbrengen;
• oplossen problemen bij ziekte etc. van praktijkondersteuners.

De praktijkondersteuners hebben een zeer gevarieerde baan waarbij ze samen met de huisarts bepalen welke taken er door hen opgepakt worden. Hun functie is zowel organisatorisch als medisch inhoudelijk gericht. Praktijkondersteuners kunnen meer tijd vrij maken voor een consult, zijn gespecialiseerd in het geven van voorlichting en ze kijken vaak op een andere manier naar de patiënt door hun verpleegkundige achtergrond. Ook werken zij zeer gestructureerd en gebruiken ze protocollen consequent. Hierdoor krijgt de patiënt kwalitatief goede zorg en heeft de huisarts meer tijd voor andere patiëntgerichte taken in zijn praktijk.

De werkzaamheden van de meeste praktijkondersteuners omvatten de driemaandelijkse controles voor diabetespatiënten en het begeleiden van patiënten met hart- en vaatziekten. Hierbij kan gedacht worden aan bloeddrukcontroles of ondersteuning bij het afvallen, stoppen met roken of meer bewegen. Ook pakken veel praktijkondersteuners de zorg rond Astma / COPD patiënten op en gaan hen actiever begeleiden bij hun chronische aandoening. Bij bovenstaande taakinvullingen vragen de praktijkondersteuners vaak ondersteuning van de consulenten van de SHL. Huisartsen kunnen de praktijkondersteuner ook inzetten bij sociale visites, het onderhouden van contacten met oudere mensen die weinig in de praktijk komen, uitstrijkjes maken, wondbehandeling, reizigersadviezen, keuringen, etc.

Huisartsen kunnen bij aanvang de praktijkondersteuner bij de SPOEL onderbrengen, maar er zijn ook mogelijkheden om het werkgeverschap over te nemen terwijl dit al enige tijd in de praktijk zelf is geregeld.

Er zijn ook andere organisaties die een variant aanbieden op de SPOEL-formule. Dit zijn commerciële uitzendbureaus, thuiszorgorganisaties of vergelijkbare stichtingen als SPOEL. De kracht van SPOEL zit in de combinatie van werkgeverschap en kenniscentrum. Praktijkondersteuners worden actief gecoached en ondersteund bij hun kennisbehoefte. Hierdoor zijn de praktijkondersteuners breed inzetbaar op diverse vakgebieden en leveren zij snel productie en kwaliteit. Ook heeft de samenwerking met SHL en de gespecialiseerde consultenten toegevoegde waarde.
SPOEL biedt ook een eigen (in company), landelijk erkende POH opleiding aan, die ongeveer 1,5 jaar duurt en heeft een uitgebreid bijscholingsaanbod. Er zijn jaarlijks applicatiecursussen te volgen op het gebied van spirometrie, insulinetherapie en geriatrie. Ook worden er viermaandelijkse netwerk- en informatieavonden georganiseerd met inhoudelijke workshops en een jaarlijkse teamdag. SPOEL levert ook protocollen en voorbeelden voor taakdelegatie.

Indien een huisarts geïnteresseerd is in praktijkondersteuners van SPOEL, dan kan contact worden opgenomen met het secretariaat, (076 – 50 25 626 of praktijkondersteuning@shl-groep.nl). Ook kunnen praktijkondersteuners solliciteren via dit adres.

Samenwerking Avans+ en SHL-Groep/SPOEL (16 juni 2010)

We doen dit door samen klanten te bedienen en van gezamenlijke programma’s en docenten gebruik te maken. Houdt u de websites van Avans+ en van SHL - Groep / SPOEL in de gaten voor de opleidingen die in het najaar van 2010 van start gaan. www.avansplus.nl en www.shl-groep.nl. De startdatum voor de VHP opleiding is 18 oktober 2010. Schrijf u snel in want vol is vol!